آغاز وحی

فرشته ای از طرف خدا مامور شد آیاتی چند به عنوان  طلیعه وآغاز کتاب هدایت و سعادت برای امین قریش بخواند تا او را به کسوت نبوت مفتخر سازد . آن فرشته همان جبرئیل و آن روز همان روز مبعث بود 

بی شک روبه رو شدن با فرشته آمادگی خاصی لازم دارد تا روح شخص بزرگ و نیرومند نباشد تاب تحمل بار نبوت و ملاقات فرشته نخواهد داشت. امین قریش این آمادگی را با عبادت های طولانی  تفکرهای ممتد و عنایات الهی به دست آورده بود. به نقل بسیاری از سیره نویسان پیش از روز بعثت خواب ها و رویاهایی می دید که مانند روز روشن دارای واقعیت بود. پس از مدتی لذت بخش ترین زمان ها برای او ساعت خلوت و عبادت در حال تنهایی بود. او به همین حال به سر می برد تا این که در روز مخصوصی فرشته ای با لوحی فرود آمد و آن را در برابر او گرفت و به او گفت :«اقرا» یعنی بخوان . او از آن جا که امی و درس نخوانده بود پاسخ داد که من توانایی خواندن ندارم. فرشته وحی او را سخت فشرد سپس درخواست خواندن کرد و همان جواب را شنید فرشته بار دیگر او را به شدت فشارداداین عمل سه بار تکرار شد و پس از فشار سوم ناگهان در خود احساس کرد می تواند لوحی که در دست فرشته است بخواند در این موقع آیات را که در حقیقت دیباچه ی کتاب سعادت بشر به شمار می رود خواند .

بخوان به نام پروردگارت که جهان را افرید کسی که انسان را ازخون بسته خلق کرد بخوان و پروردگار تو گرامی است آن که قلم را تعلیم دادو به آدمی آن چه را که نمی دانست آموخت.

جبرئیل ماموریت خود را انجام داد و پیامبر نیز پس از نزول وحی از کوه حرا پایین آمد و به سوی خانه ی خدیجه رهسپار شد.

آیات داده شده برنامه ی اجمالی رسول گرامی را روشن می کند و به طور آشکار می رساند که اساس آیین او را قرائت و خوندن علم و دانش و به کار بردن قلم تشکیل می دهد.

امین قریش در کوه حرا (قبل از بعثت)  

 کوه حرا در شمال مکه قرار دارد .همین غار از آشنای صمیمی خود شاهد حوادثی است که امروز هم مردم به عشق استماع این حوادث از زبان حال آن غار به سویش می شتابند و با تحمل رنج های فراوان خود را به آستانه  آن می رسانند که از آن سرگذشت وحی و قسمتی از زندگی آن رهبر بزرگ جهان بشر را استفسار کنند. آن غار نیز با زبان حال خود می گوید: این نقطه عبادت گاه عزیز قریش است. او شب ها و روزها پیش از آن که به مقام رسالت برسد در این جا به سر می برد. وی این محل دور از غوغا را برای عبادت و پرستش انتخاب کرده بود. تمام ماه رمضان ها را دراین نقطه می گذراند و در غیر این ماه گاه بیگاهی به آن جا پناه مبرد . حتی همسر عزیز او می دانست که هر موقع عزیز قریش به خانه نیاید به طور قطع در کوه حرا مشغول عبادت است هر موقع کسانی را دنبال او می فرستاد او را در آن جا در حالت تفکر و عبادت پیدا می نمودند.

او پیش از آن که به مقام نبوت برسد درباره ی دو موضوع بیشتر فکر می کرد:

اول او در ملکوت زمین و آسمان به تفکر می پرداخت . در سیمای هر موجودی نور خدا قدرت خدا و علم خدا را می دید و از این طریق روزنه هایی از غیب به روی خود می گشود.

دوم درباره ی وظیفه ی سنگینی فکر می کرد که بر عهده ی وی گذاشته خواهد شد. اصلاح جامعه یدر آن روز با آن فساد و انحطاط در نظر او کار محالی نبود ولی اجرای برنامه اصلاحی  نیز خالی از رنج و مشقت نبود.از این لحاظ فساد زندگی مکیان و عیاشی قریش را می دید و در نحوه اصلاح آنان در فکر فرو می رفت.

از پرستش و خضوع مردم در برابر بتان بی روح و بی اراده متاثر بود و آثار ناراحتی در چهره او نمایان می شد ولی از آن جا که مامور به بازگویی حقایق نبود از بازداری مردم خودداری می فرمود.

خدا محمد را برگزيد

 (داستان واره واقعه بعثت)

در غار حراء نشسته بود. چشمان را به افق‌هاى دور دوخته بود و با خود مى‌انديشيد. صحرا، تن آفتاب‌سوخته خود را، انگار در خُنكاى بيرنگ غروب، مى‌شست.

محمد نمى‌دانست چرا به فكر كودكى خويش افتاده است. پدر را هرگز نديده بود، اما از مادر چيزهايى به ياد داشت كه از شش سالگى فراتر نمى‌رفت . بيشتر حليمه، دايه خود را به ياد مى‌آورد و نيز جدّ خود عبدالمطلب را. اما، مهربان‌ترين دايه خويش، صحرا را، پيش از هر كس در خاطر داشت: روزهاى تنهايى؛ روزهاى چوپانى، با دست‌هايى كه هنوز بوى كودكى مى‌داد؛ روزهايى كه انديشه‌هاى طولانى در آفرينش آسمان و صحراى گسترده و كوه‌هاى برافراشته و شن‌هاى روان و خارهاى مغيلان و انديشيدن در آفريننده آنها يگانه دستاورد تنهايى او بود. آن روزها گاه دل كوچكش بهانه مادر مى‌گرفت. از مادر، شبحى به ياد مى‌آورد كه سخت محتشم بود و بسيار زيبا، در لباسى كه وقار او را همان قدر آشكار مى‌كرد كه تن او را مى‌پوشيد. تا به خاطر مىآورد، چهره مادر را، در هاله‌اى از غم مىديد. بعدها دانست كه مادر، شوى خود را زود از دست داده بود، به همان زودى كه او خود مادر را .

روزهاى حمايت جدّ پدرى نيز زياد نپاييد .

از شيرين‌ترين دوران كودكى آنچه به ياد او مى‌آمد آن نخستين سفر او با عموى بزرگوارش ابوطالب به شام بود و آن ملاقات ديدنى و در ياد ماندنى با قديس نجران . به خاطر مى‌آورد كه احترامى كه آن پير مرد بدو مىگزارد كمتر از آن نبود كه مادر با جد پدرى به او می گذاردند .

نيز نوجوانى خود را به خاطر مى‌آورد كه به اندوختن تجربه در كاروان تجارت عمو بين مكه و شام گذشت . پاكى و بىنيازى و استغناى طبع و صداقت و امانت او در كار چنان بود كه همگنان، او را به نزاهت و امانت مىستودند و در سراسر بطحاء او را محمد امين مى‌خواندند. و اين همه سبب علاقه خديجه به او شد، كه خود جانى پاك داشت و با واگذارى تجارت خويش به او، از سال‌ها پيشتر به نيكى و پاكى و درستى و عصمت و حيا و وفا و مردانگى و هوشمندى او پى برده بود. خديجه، در بيست و پنج سالگى محمد، با او ازدواج كرد. در حالى كه خود حدود چهل سال داشت.

آغاز وحي

پيامبر اكرم به كوه حرا رفته بود جبرئيل آمد وگفت:اي محمد بخوان پيامبر فرمود: من قرائت كننده نيستم.

جبرئيل او را در آغوش گرفت و فشرد و بار ديگر گفت بخوان پيامبر همان جواب را تكرار كرد بار دوم نيز جبرئيل اين كار را كرد و همان جواب را شنيد و در سومين بار گفت: اقرا باسم ربك الذي خلق...

اين سخن را گفت و از ديده ي پيامبر پنهان شد.

رسول خدا كه با دريافت نخستين اشعه ي وحي سخت خسته شده بود به سراغ خديجه آمد و فرمود:« مرا بپوشانيد و جامه اي بر من بيفكنيد تا استراحت كنم».

طبرسي در مجمع البيان نيز نقل مي كند كه رسول خدا به خديجه فرمود:« هنگامي كه تنها مي شوم ندائي مي شنوم ( و نگرانم)».

خديجه عرض كرد: «خداوند جز خير درباره ي تو كاري نخواهد كرد چرا كه به خدا سوگند تو امانت را ادا مي كني صله ي رحم به جا مي آوري در سخن گفتن راستگو هستي».

خديجه مي گويد: بعد از اين ماجرا ما به سراغ ورقة بن نوفل رفتيم (او از آگاهان عرب و عمو زاده ي خديجه بود) رسول الله آنچه را ديده بود براي ورقة بيان كرد ورقة گفت: «هنگامي كه آن منادي به سراغ تو مي آيد دقت كن ببين چه مي شنوي؟ سپس براي من نقل كن».

پيامبر در خلوتگاه خود اين را شنيد كه مي گويد: اي محمد بگو :بسم الله الرحمن الرحيم الحمد لله رب العالمين_ تا_ و لا الضالين و بگو : لا اله الا الله سپس حضرت به سراغ ورقة آمد و مطلب را براي او بازگو كرد.

ورقة گفت :«بشارت بر تو باز هم بشارت بر تو من گواهي مي دهم تو همان هستي كه عيسي بن مريم بشارت داده است و تو شريعتي همچون موسي داري تو پيامبر مرسلي و به زودي بعد از اين ماموريت به جهاد مي شوي و اگر من آن روز را درك كنم در كنار تو جهاد خواهم كرد».

هنگامي كه ورقة از دنيا رفت رسول خدا فرمود:« من اين روحاني را در بهشت (بهشت برزخي ) ديدم در حالي كه لباس حرير بر تن داشت زيرا او به من ايمان آورد و مرا تصديق كرده.

 بعثت پیامبر